Муодилаҳои нишондиҳандагӣ

Дар синфи 11

Омӯзгор Фазлоншоева Х.Ш.

Мавзӯъ:   Муодилаҳои нишондиҳандагӣ

Мақсад:    Хонандагон бояд:

а) донанд: функсияи нишондиҳангӣ, хосиятҳои дараҷа

б) фаҳманд: Муодилаи нишондиҳандагӣ

в) тавонанд: Ҳалли муодилаҳои нишондиҳандагӣ ботарзҳои гуногун

Тачҳизот: Таблитсаи формулаҳо, китоби дарсӣ, маркер, коғази А-4 (ватман)

Рафти дарс:

1) Қисми ташкилии дарс (дида баромадани тайёрии синф ва хонандагон ба дарс,ҳозиру ғоиби хонандагон)

2)Пурсиши вазифаи хонагӣ

Ҳалли мисолҳои №112

А)

Б)

В) =

Г)

3)Баёни мавзӯи нав:

Муодилаҳои нишондиҳандагӣ

Савол ба хонандагон

  • Функсияи нишондиҳандагӣ чист?
  • , а-чӣ ном дорад, х-чиро нишон медиҳад?

Дар вақти гузаронидани мавзӯи хосиятҳои фуиксияи нишондиҳандагӣ мо графики функсияҳои , ва (y= — ро муоина намуда будем.

 

х -3 -2 -1 0 1 2 3
      1 2 4 8
 

8

 

4

 

2

 

1

     

 

Аз рӯи ин график мо акнун метавонем хосиятҳои функсяи нишондиҳандагиро муоина кунем:

10 Соҳаи муайянии функсияи нишондиҳандагӣ тамоми маҷмӯи ададҳои ҳақиқӣ  R (-∞; +∞)

20 Соҳаи қиматҳои функсия ҳамаи ададҳои ҳақиқии мусбат R (0; +∞)

30 Функсия қиматашро якбор қабул мекунад. Бинобар ин функсия на даврӣ, на чуфт ва на тоқ аст.

у=ах   f(x)= а=

40 Функсия қиматҳои хурдтарин ва калонтарин надорад.

50 Графики функсия тири абссисаро намебурад, тири ордината (ОУ) — ро дар нуқтаи (0;1) мебурад.

60 Ҳангоми а >1 будан функсия дар тамоми хати рост меафзояд ва ҳангоми 0<а<1  будан функсия кам мешавад

70  Барои қиматҳои дилхоҳи х ва y баробариҳои зерин вуҷуд доранд:

1) aх+y = aх·ay

2) aх-y = aх y

3) (a* в)х= aх·вх

4)(  = aх: вх

5) )уху

Муодилае, ки дар он номаълум дар дараҷа аст, муодилаи нишондиҳандагӣ номида мешавад.

ах=в, a>0, 0<a<1

Якчанд мисолҳоро оиди хал кардани муодилаҳои нишондиҳандагӣ дида мебароем

1) Муодилаҳои соддатарин

а) 3х+2 = 3                                              б) 62х-3 =

х+2=1

х= 1-2

х = -1                                                         6х-9=2

Санчиш:                                                     6х=11

3-1+2 = 3                                                   х=11:6

31 = 3                                                         х=

 

Ҷавоб: х=-1                                            Ҷавоб: х=

2) Ба намуди содда овардани муодилаи  нишондиҳандагӣ бо роҳи табдилдиҳиҳо.

0, 53х-1=16-2                                              

3х-1=(24)-2

 

3х-1=8

3х=8+1

3х=9

х=  ,  х=3                                                  Ҷавоб: х=3

2)  * = 225

= 25* 9

=(5*3)2

х 2=4+5

х 2=9

х=±

х=±3                    Чавоб: х=±3

 

 

3) Муодилаҳое, ки бо ёрии доҳил намудани тағйирёбандаи нав ҳал карда мешаванд:

 

t2 — 4t + 3=0

D=16 -12=4

t1,2= =

t1= =1,    t2= =3

 

х2=1

х 2=0                                                х=

х=0                                                  х=±1

Ҷавоб: х=0; х=≠1

Мисоли 6   бо ду тарз ҳал карда мешавад:

  1. Бо ёрии дохил кардани тағйирёбандаи нав

— ·7х+1-14·7х-1+2·7х=48

7х ·72— ·7х ·7-14·7х·7-1+2·7ч=48

Ишора мекунем:

7х=a

49a-a — +2·a=48

48a-2a+2a=48

48a=48

a=

a=1

7х=1

7х=70

х=0

Ҷавоб: х=0

 

 

 

2.Аз қавс баровардани зарбшавандаи умумӣ

7х+2— ·7х+1-14·7х-1+2·7х=48

 

7х*72х·7-14·7х·7-1+2·7х=48

7х(49-1- =48

7х·48=48

7х=

7х=1

7х=70   х=0

Ҷавоб: х=0

 

 

4.Мустаҳкамкунӣ

Ҳалли мисолҳои №117-119

Гурӯҳи I

=32                             б) х=81

=                                   х =

Х=5                                        =

Ҷавоб:х=5                               -х= 4

х=-4

Ҷавоб:х=-4

Гурӯҳи II

=128                    г) х=

2=27                                                               4

2х=7                               х=4

Х=

Х=3,5

Чавоб:х=3,5                          Чавоб:х=4

 

Гурӯҳи III

а)2х-2=1                                   б)35х+1=9

2х-2=20                                     35х+1=3

х-2=0                                      5х+1=4х

х=2                                         5х-4х=1

х=1

Ҷавоб:х=2                             Ҷавоб:х=1

 

Гурӯҳи IV

в) =                                             г) =

 

 

2х-2=3

2х=3+2                                                       4(2х+6)=2*3

2х=5                                                           8х+24=6

х=                                                             8х=6-24

х=2,5                                                          8х=-18

Ҷавоб: х=2,5                                        х=

х=

х=-2,25

Ҷавоб: х=2,25

Гурӯхи V

а)                              б) 5

= 6

3-2х=6                                                     (

-2х=6-3                                                     -2х=5

-2х=3                                                        х=

х=

х=-1,5                                                                                      х=2,5

Чавоб: х=1,5                                                                      Чавоб:х=2,5

Гурӯҳи  VI

в)                                       г

                                                

                                                       

1-2х=9

2х=1-9

2х=-8

х=-5

Ҷавоб: х=-4                                             Ҷавоб:х=-5

Ёфтани ҳалли муодилаҳо ва ҷо баҷо гузории онҳо

  • 4х+1+4х=320
  • 3х+2-3х-1=6
  • 53х+6-53х+4=600
  • 2х+1+3*2х+2+120=0
  • 2х+1-3*2х-2=5
  • 2*3х+1-4*3х-2=150

 

  1. Супориши вазифаи хонагӣ

Ҳалли мисолҳои № 121-122

  1. Ҷамъбаст ва эълони баҳо:
Комментирование на данный момент запрещено, но Вы можете оставить ссылку на Ваш сайт.

Комментарии закрыты.

ШАРИКОНИ МО: